Bir yıldızın patlama öncesi ve sonrası durumu görüntülendi

Şili’de bir teleskopla gözlemler yapan Polonyalı astronomlar, bir beyaz cüce yıldızın patlama öncesi, patlama ve patlama sonrası görüntülerini yakalayarak tüm yaşam döngüsünü incelediler.

Nature dergisinde yayımlanan çalışmanın baş yazarı, Varşova Üniversitesi Astronomik Gözlemevi doktora öğrencilerinden Przemek Mroz, “Uzun süreli gözlemlerimiz sayesinde, yıldızı, patlamadan bir kaç yıl önce ve patlamayı izleyen yıllarda gözlemleyebildik. Bu çok nadir bir gözlem, çünkü novalar sadece en parlak oldukları yani patladıkları sırada farkediliyor” dedi.

Patlama öncesi yıldız sistemini anlatan bir çizim

İkili sistemde beyaz cüce yıldızın büyük ortağından gaz emişini resmeden bir çizim. (İllüstrasyon: VARŞOVA ÜNİVERSİTESİ GÖZLEMEVİ)

Polonyalı ekip, gözlemlerinin, klasik nova patlamalarını açıklamakta “kış uykusu” modeli diye tanımladıkları tezi güçlendirdiğini söylüyor. Bu da her patlamadan önceki birikim dönemin sonunda, sistemin bir süre tamamen karardığı ve beyaz cücenin gaz emmeyi bıraktığı bir “uyku” döneminin yaşandığı varsayımına dayanıyor.

Fakat diğer gökbilimciler bu varsayımın henüz yeterince sağlam olmadığını, yeni gözlem ve bilgilerle beslenmesi gerektiğini düşünüyor.

Yıldızın yaşam döngüsü

Polonyalı araştırmacılar yıldızın patlamadan öncesini, patlamayı ve sonraki halini yani yaşam döngüsünü kaydetmiş. (Fotoğraf: J SKOWRON / VARŞOVA ÜNİVERSİTESİ GÖZLEMEVİ)

Beyaz cüce nedir?

Beyaz cüceler, yaşamının son evresindeki soğuk yıldızlar olarak tanımlanır ve güneş kütlesinin % 60’ı kütlesinde olmasına karşılık hacmen dünya büyüklüğündedir.

Güneş benzeri bir yıldız, nükleer yakıtını tükettikten sonra kırmızı dev olur. Kırmızı dev aşamasında çok genişleyen yıldız, beyaz cüce olurken içe doğru çökümü, yıldızın çekirdeğinin etrafında bulunan helyumun daha çok sıkışmasına ve belli bir aşamadan sonra da patlamasına yol açar daha sonra dış katmanlarını uzaya püskürtür ve geriye kalan parçası beyaz cücedir. Yıldızın savurduğu maddeler, gezegenimsi bulutsu halini alır. Kütlesi bunun üzerindeki bir değere sahip olan yıldızlar da Nötron yıldızına dönüşürler.

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s